Winterkost: stamppot, erwtensoep en zuurkool met rookworst en spek
Als het buiten koud wordt, staat er stamppot op tafel. Boerenkool, hutspot, zuurkool, of een pan erwtensoep die de hele dag mag trekken. Wat zo'n gerecht afmaakt, is een goede rookworst en een stuk echt spek. In deze gids lees je welke rookworst en welk spek bij welk gerecht past, en hoe je ze klaarmaakt.
Kort gezegd: wat past bij wat?
- Boerenkool en hutspot: een rookworst erbij en spekjes erdoor.
- Erwtensoep: rookworst in plakjes, en spek in blokjes of aan een stuk.
- Zuurkool: rookworst erbij, en zuurkoolspek. Geen droog gezouten spek, dat wordt te zout.
- Bruine bonen en kapucijners: uitgebakken spekjes of gerookt vetspek erover.
Welke rookworst kies je?
Er zijn vijf rookworsten, van varken en van rund, met en zonder E-nummers. De slagersrookworsten zijn vacuüm verpakt en kunnen in de koelkast of in de diepvries.
- Slagers Varkensrookworst: de klassieker bij de stamppot, in een fijne of grove maling.
- Slagers Varkensrookworst E-nummervrij: de grove rookworst, maar zonder kleurzout. Zilver bekroond op de keuring. De kleur is iets lichter, de smaak is hetzelfde.
- Slagers Runderrookworst: van 100% rundvlees, met een grovere maling.
- Slagers Runderrookworst E-nummervrij: alleen rundvlees, Keltisch zeezout en specerijen.
- Biologische RunderRookworst: van biologisch, grasgevoerd rundvlees en E-nummervrij.
Eet je vaker stamppot in de winter? De slagersrookworsten zijn ook per 4 of per 10 te koop, en dan betaal je per stuk minder.
Zo warm je een rookworst op
Leg de rookworst in een pan met heet water dat net niet kookt. Laat hem zo ongeveer 20 minuten warm worden. Laat het water niet koken: dan knapt het velletje en loopt het sap eruit. In de erwtensoep gaat de rookworst het laatste half uur mee in de pan.
Welk spek kies je?
- Ouderwets Droog Gezouten Spek: een varkensbuik, droog gezouten en daarna echt gerookt in de rookkast. Er zijn spekblokjes van 250 gram, ontbijtspek, stukken van 500 gram tot 2 kilo, en een hele zijde. Spekblokjes zijn het makkelijkst voor door de stamppot.
- Ouderwets Droog Spek E-nummervrij: hetzelfde spek, maar gezouten met alleen Keltisch zeezout in plaats van nitriet.
- Kinnebakspek: droog gezouten en gerookt, in stukken van ongeveer 500 gram. Even tegen de kook aan brengen en minimaal 20 minuten tegen de kook aan houden. Daarna in dunne plakjes snijden. Het kookvocht is een mooie basis voor soep.
- Vetspek gerookt: voor wie wat meer vet wil. Uitgebakken tot kaantjes over de bruine bonen, de kapucijners of de stamppot.
Spek is een echte smaakmaker. Met een paar blokjes erdoor heb je minder ander vlees nodig in je gerecht.
Boerenkool en andere stamppot
Voor boerenkool kook je aardappelen met de boerenkool erop in een pan met weinig water. Ondertussen bak je spekblokjes uit in een droge koekenpan, tot ze goudbruin en krokant zijn. Stamp de aardappelen en de boerenkool met een scheutje warme melk, een scheutje azijn, een klontje boter en een paar streken verse nootmuskaat. Schep de spekjes en een deel van het uitgebakken vet erdoor. Leg de warme rookworst erbij en zet de mosterd op tafel.
Bij hutspot, met wortel en ui, gaat het net zo. Ook andijvie- of zuurkoolstamppot wordt beter met een rookworst ernaast.
Erwtensoep met rookworst en spek
Erwtensoep heeft tijd nodig. Kook de spliterwten samen met een stuk spek of een paar spekblokjes, en het zwoerd voor extra smaak. Zuurkoolspek kan hier ook goed: lekker lang meekoken, daar krijg je supermals spek van. Voeg later de groenten toe: knolselderij, wortel, prei en ui. Laat de soep zachtjes trekken tot de erwten uit elkaar vallen en de soep dik is. Leg het laatste half uur de rookworst in de soep, en snijd hem in plakjes voordat je opschept.
Heb je kinnebakspek gekookt? Gebruik dan het kookvocht als basis voor de soep, en eet de plakjes kinnebakspek op roggebrood erbij.
Zuurkool: gebruik zuurkoolspek
Zuurkool met een rookworst is een echte winterklassieker. Kook er alleen geen droog gezouten spek in mee. Dat spek is al zout, de zuurkool ook, en samen wordt het dubbel zout. Voor zuurkool gebruik je zuurkoolspek. Dat kookt mee in de zuurkool en geeft zijn smaak af, zonder dat het gerecht te zout wordt.
Bestel op tijd voor de winter
Rookworst en spek worden ambachtelijk gemaakt, en er is niet altijd alles op voorraad. Kinnebakspek bijvoorbeeld moet eerst in het zout liggen. De slagersrookworsten zijn vacuüm verpakt en kunnen de diepvries in. Zo heb je de hele winter iets in huis voor bij de stamppot.
Veelgestelde vragen
- Hoe warm je een rookworst op?
- Leg de rookworst in heet water dat net niet kookt en laat hem zo ongeveer 20 minuten warm worden. Laat hem niet koken, dan kan het velletje knappen en loopt het vocht eruit.
- Welke rookworst past het best bij stamppot?
- Dat is smaak. Een runderrookworst is wat steviger en heeft een grovere maling. Een varkensrookworst is de klassieker. Wil je geen E-nummers, kies dan een van de E-nummervrije rookworsten.
- Welk spek gebruik je voor erwtensoep?
- Ouderwets droog gezouten en gerookt spek, in blokjes of aan een stuk. Het zwoerd kun je meekoken voor extra smaak. Zuurkoolspek kan ook goed: lekker lang meekoken, daar krijg je supermals spek van. En kinnebakspek: het kookvocht is een mooie basis voor soep.
- Kan ik droog spek in de zuurkool koken?
- Liever niet. Droog gezouten spek is al zout, en zuurkool ook. Samen wordt het dubbel zout. Voor zuurkool gebruik je zuurkoolspek.
- Kun je rookworst en spek invriezen?
- Ja, spek en rookworst kun je allebei prima invriezen.
Samengevat
Bij stamppot en erwtensoep hoort een echte rookworst, warm gemaakt in heet water. Spekblokjes gaan door de stamppot, een stuk spek kookt mee in de soep, en in de zuurkool gaat zuurkoolspek. Wil je meer weten over ouderwets gedroogde worst? Lees dan ook welke droge worst bij je past.
